De jaarlijkse fiscale aftrek gaat niet alleen over de hypotheekrente, de juiste benaming is ‘rente en kosten van de eigenwoningschuld’. In de praktijk zal tijdens de looptijd van de hypotheek echter vaak alleen de hypotheekrente een rol spelen.

De aftrek van hypotheekrente vindt plaats in box 1 van het belastingstelsel, de box waarin inkomen uit werk en woning is ondergebracht. In deze box wordt een inkomen uit de eigen woning meegeteld: het eigenwoningforfait. De hoogte hiervan is afhankelijk van de WOZ-waarde van het huis en zal in bijna alle gevallen 0,55% daarvan bedragen. Vervolgens mogen de rente en kosten van de eigen woning van het eigenwoningforfait afgetrokken worden. Bedragen die worden betaald voor het opbouwen van aflossingskapitaal voor de hypotheek, en ook verzekeringspremies, zijn niet aftrekbaar. De jaarlijkse aftrek draait om:

• Hypotheekrente
• Erfpachtcanon
  Dit is een vergoeding die je betaalt voor het gebruiken van grond waarvan je niet de eigenaar bent. Erfpachtcanon kan vaak voor meerdere jaren – of zelfs voor eeuwig afgekocht worden. Dan is de afkoopsom niet fiscaal aftrekbaar, wel kan het bedrag binnen de eigenwoninglening meegefinancierd worden.

Nadat deze kosten van het eigenwoningforfait zijn afgetrokken is het resultaat doorgaans behoorlijk negatief. Dat betekent dat er per saldo een forse aftrekpost ontstaat. Hiermee wordt het belastingvoordeel gecreëerd: het inkomen waarover belasting geheven wordt gaat erdoor omlaag. Het belastingvoordeel kun je berekenen door na te gaan welk bedrag aan belasting je hierdoor minder betaalt. Dit is afhankelijk van de aftrekpost, maar ook van de hoogte van je inkomen. Immers: hoe hoger je inkomen, hoe hoger het belastingtarief dat je over de top ervan betaalt, en hoe groter het voordeel is dat je hebt van de hypotheekrenteaftrek.