Banksparen leidt tot moeilijk werkbaar assemblagemodel
27.12.2007 - Levensverzekeraars verliezen het alleenrecht op de fiscale faciliteit voor de lijfrente en de aflossing van de hypotheek. De Eerste Kamer heeft de wet-Depla-Blok aangenomen en banken krijgen nu gelijke kansen op die markten. Nu moet blijken of volksvertegenwoordigers bekwame ontwikkelaars zijn van financiele producten en de behoefte van de consument kennen.
De banken overspoelen de markt nog niet met nieuwe producten. Het zijn juist de verzekeraars die inspelen op de nieuwe ontwikkelingen, want banksparen is niet verbonden aan de bank, maar heeft alles te maken met de aard van het product en de bijbehorende kostenstructuur.
Als we bij een levensverzekering bepaalde elementen weglaten of wijzigen, dan verandert de kostenstructuur en zijn we wel degelijk in staat om producten te maken die ook qua kostenstructuur kunnen concurreren met spaarrekeningen en beleggingsrekeningen. Erg rooskleurig schatten wij deze markt niet in, omdat de behoefte niet zo groot zal blijken als de kamerleden Depla en Blok menen.
Banksparen moet een alternatief zijn voor een oude groep levensverzekeringen uit de vorige eeuw, die te duur en vooral niet transparant waren. Verzekeraars hebben daarna miljoenen geïnvesteerd om producten en voorwaarden transparanter te maken.
De fiscaal gefaciliteerde spaarrekeningen en de beleggingsrekeningen die de bank straks op de markt brengt, mogen van de wetgever minder transparant zijn dan verzekeringsproducten. En omdat ze bijna altijd gecombineerd worden met andere producten gaat de wel aanwezige transparantie snel verloren. Bankproducten leveren ten opzichte van een levensverzekering immers maar één stukje in de financiële puzzel van de consument. Je kunt je hypotheek ermee aflossen en je kunt sparen voor een oudedagsvoorziening. Daarmee heb je nog niets geregeld voor het geval dat een partner komt te overlijden of als je arbeidsongeschikt wordt. Die verzekeringen zul je dus apart moeten afsluiten.
Zo ontstaat een Ikea-hypotheek of een Ikea-pensioenaanvulling. De consument sleutelt zelf zijn financiële product in elkaar. Het is de vraag of alle onderdelen sluitend zullen passen. Omdat de consumenten zelf niet gestandaardiseerd zijn, ontbreekt bovendien de handleiding. Ons eigen bedrijf is gespecialiseerd in pensioen- en inkomensverzekeringen en daarom weten wij dat iedere klant een puzzel op zichzelf vormt.
Het assemblagemodel levert extra administratie op, verspreid over meerdere instellingen, en dat kost waarschijnlijk meer dan de voordelen opleveren. Het positieve van Depla-Blok is dat de klant voortaan kan kiezen. Maar ik denk niet dat diens keuze nu wezenlijk anders gaat uitpakken. Daarvoor is namelijk nodig dat de klant er wezenlijk beter van wordt.
Freek Wansink is algemeen directeur Generali verzekeringsgroep.
