Hypotheek

Wie een eigen huis met een hypotheek heeft loopt altijd een bepaald risico. Immers: als je de hypotheek niet meer kunt betalen kun je niet in dat huis blijven wonen. Dan zijn er twee mogelijkheden: óf je verkoopt de woning zelf, óf het komt zover dat de bank overgaat tot gedwongen verkoop. Dat is erg naar, want dan moet je op zoek naar een ander dak boven je hoofd.

Nog vervelender is het wanneer op het moment van die verkoop blijkt dat de woning minder geld oplevert dan je open hebt staan aan hypotheek. Dat is vooral het geval bij mensen die de woning in de laatste jaren hebben aangeschaft en toen de koopsom plus (bijna) alle kosten hebben gefinancierd met een hypotheek. Dan is de kans groot dat de huidige waarde niet volstaat om de openstaande hypotheekschuld mee af te lossen. Gevolg is dat je niet alleen je huis kwijt bent: je houdt er ook een restschuld aan over. Een schuld die je lastig zult kunnen terugbetalen, aangezien je in de financiële problemen zit. Anders had je niet hoeven te verkopen.

Voor mensen met een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) is er al een verlichting: ze kunnen hun maandlasten een tijdje niet (geheel) betalen door gebruik te maken van de Woonlastenfaciliteit. Daarmee wordt de schuld echter alleen maar groter. De niet betaalde bedragen worden namelijk niet kado gegeven - ze worden opgeteld bij het openstaande hypotheekbedrag. Dit geeft dan een tijdje de ruimte om een nieuwe baan te vinden, zodat daarna gewoon doorgeleefd kan worden in de huidige woning.

Er gaan nu veel stemmen op die stellen dat een soortgelijke regeling er ook moet komen voor degenen die een hypotheek zonder NHG hebben. Het lastige is de vraag wie hiervoor verantwoordelijkheid wil nemen. De banken? Die zitten niet te springen om hogere hypotheekschulden te laten opbouwen door mensen die in financiële problemen zitten. Moet er achteraf alsnog verkocht worden, dan kan het immers zo zijn dat de bank blijft zitten met een nog hogere oninbare restschuld. De overheid? Tja, dat zou kunnen. Tegenstanders vinden echter dat woningeigenaren die teveel risico hebben genomen niet van uit belastinggeld gecompenseerd hoeven te worden.

Dat is op zich wel een begrijpelijke reactie. Wie in een te dure huurwoning zit en de huur niet meer op kan brengen krijgt immers ook geen huurtoeslag - als de huur hoger is dan de daarvoor geldende grens. Die moet ook op zoek naar een andere woning. Okay, er is geen sprake van een restschuld. Tja, dat is nu eenmaal het risico van kopen met een topfinanciering.

Wat natuurlijk ook meespeelt is de woningmarkt. Als alle huiseigenaren met financiële problemen al snel hun huis moeten verkopen is dat funest voor de woningmarkt. En die ligt er toch al zo lekker rooskleurig bij. Dan speelt alleen ook nog de vraag: wanneer krijgt men hulp, en wanneer niet? Hoe wordt bepaald of de financiële problemen buiten de eigen schuld liggen? Wie ontslagen wordt kan ook ernstig snijden in andere kosten, waardoor de hypotheeklast nog wel opgebracht kan worden. Dan hoeft er niemand op te draaien voor restschulden en hoeft de woning ook niet in de verkoop.